Τουλάχιστον τρία κλεισίματα σε έναν χρόνο, δύο κηρύξεις κατάστασης έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας και μια παράκαμψη «σε διαδικασία ωρίμανσης» εδώ και δεκαετίες. Η εικόνα δεν αλλάζει. Μόνο η ορολογία.

Δύο φορές τα τελευταία δύο χρόνια, το 2025 και το 2026, ο Δήμος Γορτυνίας κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας. Τουλάχιστον τρεις φορές στο ίδιο διάστημα, η εθνική οδός Τρίπολης – Πύργου διακόπηκε: κατολίσθηση στα Λαγκάδια, καθίζηση και κατολίσθηση στο Λιβαδάκι, κατάπτωση στην Καρκαλού. Κάθε φορά ακολούθησαν εκτροπές κυκλοφορίας, χωματόδρομοι, ανακοινώσεις. Και κάθε φορά, μετά την αποκατάσταση, η «κανονικότητα» επέστρεφε. Κανονικότητα σημαίνει εδώ αναμονή για την επόμενη φορά.

Θύματα δεν μετρήσαμε ακόμη. Αυτό, όμως, δεν είναι αποτέλεσμα πολιτικής. Είναι τύχη. Και η τύχη δεν είναι αξιόπιστο εργαλείο ασφαλείας.

Αρμοδιότητες και η γλώσσα της «κινητικότητας»

Ο δρόμος Τρίπολης – Πύργου είναι περιφερειακός. Αυτό δεν είναι ερμηνεία· είναι νομικό δεδομένο. Η ευθύνη συντήρησης και αναβάθμισής του ανήκει στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Τόσο η Περιφέρεια όσο και ο Δήμος Γορτυνίας έχουν εκδώσει δηλώσεις, ανακοινώσεις και βεβαιώσεις «ενεργειών» και «επαφών». Είναι όλα δημόσια καταγεγραμμένα. Κατά την εκτίμηση του γράφοντος, όμως, αυτό το λεξιλόγιο δεν περιγράφει πολιτική βούληση. Περιγράφει τη διαχείριση της εντύπωσης ότι κάτι γίνεται. Διότι το αποτέλεσμα είναι εκεί, ορατό: ο δρόμος εξακολουθεί να κλείνει, οι κάτοικοι εξακολουθούν να εκτρέπονται και η παράκαμψη Λαγκαδίων εξακολουθεί να «ωριμάζει».

Μια κήρυξη έκτακτης ανάγκης που δεν μεταφράζεται σε επίμονη, δημόσια και τεκμηριωμένη απαίτηση προς τα επάνω παραμένει, κυρίως, διοικητική τυπικότητα.

«Υψηλό κόστος, μικρή κίνηση»: η επιχειρηματολογία που αντιστρέφει την αιτία

Στη δημόσια συζήτηση επαναλαμβάνεται εδώ και χρόνια το ίδιο επιχείρημα: η παράκαμψη Λαγκαδίων δεν δικαιολογείται οικονομικά, επειδή η κίνηση στον άξονα είναι μειωμένη. Ακούγεται λογικό. Δεν είναι.

Η κίνηση έχει μειωθεί επειδή ο δρόμος έχει εγκαταλειφθεί. Όποιος ταξιδεύει από την Τρίπολη προς την Αρχαία Ολυμπία επιλέγει τη διαδρομή Κόρινθος – Πάτρα – Πύργος, κάνει τον μεγάλο γύρο της Πελοποννήσου, γιατί γνωρίζει τις στροφές, τον πάγο, τις πτώσεις βράχων. Η υποχρηματοδότηση παράγει αποτροπή. Η αποτροπή παράγει χαμηλή κίνηση. Η χαμηλή κίνηση χρησιμεύει ως δικαιολογία για νέα υποχρηματοδότηση. Ο κύκλος είναι κλειστός.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η παράκαμψη Λαγκαδίων βρίσκεται «σε διαδικασία ωρίμανσης»: έχουν ολοκληρωθεί γεωτεχνικές μελέτες, εκκρεμούν τεύχη δημοπράτησης, επικαιροποιήσεις μελετών, υδραυλικοί έλεγχοι, ανανέωση περιβαλλοντικών όρων και, πάντα, η χρηματοδότηση. Η λέξη «ωρίμανση» έχει ευρεία χρήση στη δημόσια διοίκηση. Για αυτό το έργο χρησιμοποιείται τόσα χρόνια, ώστε έχει αποκοπεί από οποιαδήποτε χρονική πρόβλεψη. Δεν περιγράφει διαδικασία. Έχει καταστεί μόνιμη κατάσταση.

Ένα ιστορικό που δεν προδικάζει καλά

Τέμπη. Μάτι. Μάνδρα. Τρεις τραγωδίες, τρεις διαφορετικές αιτίες, ένα αναγνωρίσιμο ιστορικό: αρμόδιοι που γνώριζαν, παρεμβάσεις που αναβλήθηκαν, ανθρώπινες ζωές που κατέληξαν να πληρώνουν για ό,τι κανείς δεν αντιμετώπισε εγκαίρως.

Η αναφορά δεν γίνεται για εντυπωσιασμό. Γίνεται επειδή το μοτίβο είναι διακριτό. Η γνώση του κινδύνου δεν αρκεί. Χρειάζεται βούληση να μετατραπεί σε πράξη. Αυτό ακριβώς, κατά την εκτίμηση του γράφοντος, φαίνεται να απουσιάζει.

Ο δρόμος Τρίπολης – Πύργου δεν έχει ακόμη θύματα. Η απόσταση, όμως, ανάμεσα στο «δεν έχουμε θύματα» και στο «δεν θα έχουμε θύματα» είναι, αυτή τη στιγμή, αποκλειστικά ζήτημα πιθανοτήτων.

Τι χρειάζεται

Δεν ζητείται θαύμα. Ζητείται αυτό που προβλέπει ο νόμος: η αρμόδια αρχή να ασκήσει τις αρμοδιότητές της.

Η Περιφέρεια Πελοποννήσου οφείλει να δεσμευτεί δημόσια σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της ωρίμανσης και τη δημοπράτηση της παράκαμψης. Ο Δήμος Γορτυνίας οφείλει να μεταφράσει τις κηρύξεις έκτακτης ανάγκης σε επίσημες, γραπτές απαιτήσεις, με ονομαστικούς αποδέκτες και ρητές προθεσμίες, και να τις δημοσιοποιεί.

Αν η «διαδικασία ωρίμανσης» σημαίνει κάτι συγκεκριμένο, ας το δούμε. Αν έχει παγιωθεί ως ευφημισμός για στασιμότητα, ας το πούμε κι αυτό.

Κάθε χειμώνας που περνά χωρίς πρόοδο δεν είναι απλώς χαμένος χρόνος. Είναι διαλεγμένος κίνδυνος.

Υστερόγραφο
Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, τμήματα της εθνικής οδού Τρίπολης – Πύργου, ιδίως στην περιοχή Λιβαδακίου και Καρκαλού, εξακολουθούν να παραμένουν κλειστά και στα δύο ρεύματα, με την κυκλοφορία να εκτρέπεται μέσω ορεινών παρακαμπτηρίων.

Σημείωση συντάκτη
Το κείμενο βασίζεται σε δημόσια διαθέσιμες αποφάσεις, ρεπορτάζ και ανακοινώσεις για τον δρόμο Τρίπολης – Πύργου και τον Δήμο Γορτυνίας.

Κάλεσμα συμμετοχής
Αν έχετε εμπειρίες από τον δρόμο Τρίπολης – Πύργου ή ζείτε στη Γορτυνία, θα χαρώ να τις διαβάσω στα σχόλια.

Δεν υπάρχει μόνο εκείνη η κατηγορία ανθρώπων που βολεύεται με το ψέμα. Υπάρχουν κι εκείνοι που ενοχλούνται βαθιά από την αλήθεια. Όχι επειδή δεν την καταλαβαίνουν, αλλά επειδή τη βλέπουν κατάματα και δεν την αντέχουν.

Αυτοί είναι που ψιθυρίζουν με αυτάρεσκη ειρωνεία: «κανείς δεν τα διαβάζει», «γράφεις μόνο για τον εαυτό σου», «δεν υπάρχει αντίκτυπος, ούτε κοινό». Αν όμως πράγματι δεν υπήρχε κανείς, δεν θα υπήρχε και λόγος να ενοχλούνται. Κανείς δεν ταράζεται από το κενό. Ταράζεται μόνο από αυτό που τον αγγίζει.

Η σιωπή των πολλών δεν είναι πάντα αδιαφορία. Είναι φόβος, συμφέρον, υπολογισμός. Κάποιοι δεν μιλούν γιατί «δεν τους αφορά» ακόμη· άλλοι γιατί τους αφορά υπερβολικά· και μερικοί ξέρουν πως, αν μιλήσουν, θα πρέπει να πάρουν θέση. Κι αυτό κοστίζει.

Η αλήθεια δεν ζητά χειροκροτήματα, ούτε περιμένει διαβεβαιώσεις, ούτε μετριέται με σχόλια και αντιδράσεις. Από τη φύση της είναι αυτάρκης και γι’ αυτό επικίνδυνη: δεν εξαρτάται από την αποδοχή. Υπάρχει, ακόμη κι όταν την αρνούνται, και κάποια στιγμή ξεγυμνώνει τους πάντες.

Όσοι ενοχλούνται ας το παραδεχτούν μέσα τους: δεν τους πειράζει το ύφος, ούτε η έκταση, ούτε η λεγόμενη «υπερβολή». Τους πειράζει που αναγνωρίζουν στις λέξεις κάτι από τον εαυτό τους. Κάτι που θα προτιμούσαν να μείνει θαμμένο.

Κι επειδή δεν μπορούν να την φιμώσουν, προσπαθούν να την μικρύνουν, να την γελοιοποιήσουν. Είναι η παλιά, φτηνή μέθοδος: αν δεν μπορείς να αντικρούσεις, απαξίωσε.

Δεν θα τους γίνει το χατίρι.

Θα γράφω αυτό που βλέπω, αυτό που γνωρίζω, αυτό που ισχύει· όχι αυτό που βολεύει, όχι αυτό που χαϊδεύει αυτιά. Η αλήθεια δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης για δημόσιες σχέσεις. Κι αν ενοχλεί, τόσο το καλύτερο.

Γιατί όποιος δεν ενόχλησε ποτέ κανέναν, δύσκολα είπε κάτι που άξιζε πραγματικά να ειπωθεί.

Εσείς πιστεύετε πως η αλήθεια έχει ανάγκη από επιβεβαίωση;

Αν κάτι από αυτά σας άγγιξε ή σας ενόχλησε, γράψτε το. Η συζήτηση γύρω από την αλήθεια αρχίζει πάντα από μια φράση που κάποιος τολμά να πει.