Τρίπολη – Πύργος: ο δρόμος που κλείνει και η «ωρίμανση» που δεν ωριμάζει ποτέ
Ένας εθνικός δρόμος που ζει με μπαλώματα, μια παράκαμψη που «ωριμάζει» στα χαρτιά και μια επαρχία που μαθαίνει να ζει με τον κίνδυνο.
Τουλάχιστον τρία κλεισίματα σε έναν χρόνο, δύο κηρύξεις κατάστασης έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας και μια παράκαμψη «σε διαδικασία ωρίμανσης» εδώ και δεκαετίες. Η εικόνα δεν αλλάζει. Μόνο η ορολογία.
Δύο φορές τα τελευταία δύο χρόνια, το 2025 και το 2026, ο Δήμος Γορτυνίας κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας. Τουλάχιστον τρεις φορές στο ίδιο διάστημα, η εθνική οδός Τρίπολης – Πύργου διακόπηκε: κατολίσθηση στα Λαγκάδια, καθίζηση και κατολίσθηση στο Λιβαδάκι, κατάπτωση στην Καρκαλού. Κάθε φορά ακολούθησαν εκτροπές κυκλοφορίας, χωματόδρομοι, ανακοινώσεις. Και κάθε φορά, μετά την αποκατάσταση, η «κανονικότητα» επέστρεφε. Κανονικότητα σημαίνει εδώ αναμονή για την επόμενη φορά.
Θύματα δεν μετρήσαμε ακόμη. Αυτό, όμως, δεν είναι αποτέλεσμα πολιτικής. Είναι τύχη. Και η τύχη δεν είναι αξιόπιστο εργαλείο ασφαλείας.
Αρμοδιότητες και η γλώσσα της «κινητικότητας»
Ο δρόμος Τρίπολης – Πύργου είναι περιφερειακός. Αυτό δεν είναι ερμηνεία· είναι νομικό δεδομένο. Η ευθύνη συντήρησης και αναβάθμισής του ανήκει στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Τόσο η Περιφέρεια όσο και ο Δήμος Γορτυνίας έχουν εκδώσει δηλώσεις, ανακοινώσεις και βεβαιώσεις «ενεργειών» και «επαφών». Είναι όλα δημόσια καταγεγραμμένα. Κατά την εκτίμηση του γράφοντος, όμως, αυτό το λεξιλόγιο δεν περιγράφει πολιτική βούληση. Περιγράφει τη διαχείριση της εντύπωσης ότι κάτι γίνεται. Διότι το αποτέλεσμα είναι εκεί, ορατό: ο δρόμος εξακολουθεί να κλείνει, οι κάτοικοι εξακολουθούν να εκτρέπονται και η παράκαμψη Λαγκαδίων εξακολουθεί να «ωριμάζει».
Μια κήρυξη έκτακτης ανάγκης που δεν μεταφράζεται σε επίμονη, δημόσια και τεκμηριωμένη απαίτηση προς τα επάνω παραμένει, κυρίως, διοικητική τυπικότητα.
«Υψηλό κόστος, μικρή κίνηση»: η επιχειρηματολογία που αντιστρέφει την αιτία
Στη δημόσια συζήτηση επαναλαμβάνεται εδώ και χρόνια το ίδιο επιχείρημα: η παράκαμψη Λαγκαδίων δεν δικαιολογείται οικονομικά, επειδή η κίνηση στον άξονα είναι μειωμένη. Ακούγεται λογικό. Δεν είναι.
Η κίνηση έχει μειωθεί επειδή ο δρόμος έχει εγκαταλειφθεί. Όποιος ταξιδεύει από την Τρίπολη προς την Αρχαία Ολυμπία επιλέγει τη διαδρομή Κόρινθος – Πάτρα – Πύργος, κάνει τον μεγάλο γύρο της Πελοποννήσου, γιατί γνωρίζει τις στροφές, τον πάγο, τις πτώσεις βράχων. Η υποχρηματοδότηση παράγει αποτροπή. Η αποτροπή παράγει χαμηλή κίνηση. Η χαμηλή κίνηση χρησιμεύει ως δικαιολογία για νέα υποχρηματοδότηση. Ο κύκλος είναι κλειστός.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η παράκαμψη Λαγκαδίων βρίσκεται «σε διαδικασία ωρίμανσης»: έχουν ολοκληρωθεί γεωτεχνικές μελέτες, εκκρεμούν τεύχη δημοπράτησης, επικαιροποιήσεις μελετών, υδραυλικοί έλεγχοι, ανανέωση περιβαλλοντικών όρων και, πάντα, η χρηματοδότηση. Η λέξη «ωρίμανση» έχει ευρεία χρήση στη δημόσια διοίκηση. Για αυτό το έργο χρησιμοποιείται τόσα χρόνια, ώστε έχει αποκοπεί από οποιαδήποτε χρονική πρόβλεψη. Δεν περιγράφει διαδικασία. Έχει καταστεί μόνιμη κατάσταση.
Ένα ιστορικό που δεν προδικάζει καλά
Τέμπη. Μάτι. Μάνδρα. Τρεις τραγωδίες, τρεις διαφορετικές αιτίες, ένα αναγνωρίσιμο ιστορικό: αρμόδιοι που γνώριζαν, παρεμβάσεις που αναβλήθηκαν, ανθρώπινες ζωές που κατέληξαν να πληρώνουν για ό,τι κανείς δεν αντιμετώπισε εγκαίρως.
Η αναφορά δεν γίνεται για εντυπωσιασμό. Γίνεται επειδή το μοτίβο είναι διακριτό. Η γνώση του κινδύνου δεν αρκεί. Χρειάζεται βούληση να μετατραπεί σε πράξη. Αυτό ακριβώς, κατά την εκτίμηση του γράφοντος, φαίνεται να απουσιάζει.
Ο δρόμος Τρίπολης – Πύργου δεν έχει ακόμη θύματα. Η απόσταση, όμως, ανάμεσα στο «δεν έχουμε θύματα» και στο «δεν θα έχουμε θύματα» είναι, αυτή τη στιγμή, αποκλειστικά ζήτημα πιθανοτήτων.
Τι χρειάζεται
Δεν ζητείται θαύμα. Ζητείται αυτό που προβλέπει ο νόμος: η αρμόδια αρχή να ασκήσει τις αρμοδιότητές της.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου οφείλει να δεσμευτεί δημόσια σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της ωρίμανσης και τη δημοπράτηση της παράκαμψης. Ο Δήμος Γορτυνίας οφείλει να μεταφράσει τις κηρύξεις έκτακτης ανάγκης σε επίσημες, γραπτές απαιτήσεις, με ονομαστικούς αποδέκτες και ρητές προθεσμίες, και να τις δημοσιοποιεί.
Αν η «διαδικασία ωρίμανσης» σημαίνει κάτι συγκεκριμένο, ας το δούμε. Αν έχει παγιωθεί ως ευφημισμός για στασιμότητα, ας το πούμε κι αυτό.
Κάθε χειμώνας που περνά χωρίς πρόοδο δεν είναι απλώς χαμένος χρόνος. Είναι διαλεγμένος κίνδυνος.
Υστερόγραφο
Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, τμήματα της εθνικής οδού Τρίπολης – Πύργου, ιδίως στην περιοχή Λιβαδακίου και Καρκαλού, εξακολουθούν να παραμένουν κλειστά και στα δύο ρεύματα, με την κυκλοφορία να εκτρέπεται μέσω ορεινών παρακαμπτηρίων.
Σημείωση συντάκτη
Το κείμενο βασίζεται σε δημόσια διαθέσιμες αποφάσεις, ρεπορτάζ και ανακοινώσεις για τον δρόμο Τρίπολης – Πύργου και τον Δήμο Γορτυνίας.
Κάλεσμα συμμετοχής
Αν έχετε εμπειρίες από τον δρόμο Τρίπολης – Πύργου ή ζείτε στη Γορτυνία, θα χαρώ να τις διαβάσω στα σχόλια.